Czy herbata szkodzi zdrowiu? Skutki picia zbyt dużej ilości herbaty

Herbata sama w sobie nie jest uznawana za napój szkodliwy dla zdrowia. U większości zdrowych osób umiarkowane spożywanie herbaty może być elementem codziennej, zbilansowanej diety. Problem pojawia się przede wszystkim wtedy, gdy pijemy bardzo duże ilości mocnego naparu, dostarczamy organizmowi zbyt dużo kofeiny albo herbata utrudnia wchłanianie niektórych składników mineralnych.

Znaczenie ma również rodzaj napoju. Czarna herbata i zielona herbata zawierają kofeinę, natomiast większość naparów ziołowych i owocowych naturalnie jej nie zawiera. Zioła mają jednak własne substancje aktywne, mogą powodować działania niepożądane oraz wchodzić w interakcje z lekami.

Nie istnieje jedna liczba filiżanek herbaty dziennie odpowiednia dla każdego. Ważniejsze są ilość kofeiny, moc naparu, czas parzenia, stan zdrowia oraz pozostałe źródła kofeiny w diecie. EFSA wskazuje, że u zdrowego dorosłego człowieka spożycie do 400 mg kofeiny dziennie ze wszystkich źródeł generalnie nie budzi obaw dotyczących bezpieczeństwa.

Herbata – czym właściwie jest?

Klasyczna herbata powstaje z liści i pąków Camellia sinensis. Z tej samej rośliny otrzymuje się kilka podstawowych rodzajów herbat, między innymi:

• herbatę białą,

• zieloną,

• żółtą,

• oolong,

• czarną,

• pu-erh.

Różnią się one przede wszystkim sposobem zbioru oraz obróbki liści, między innymi stopniem ich utlenienia. To właśnie proces technologiczny w dużym stopniu odpowiada za kolor suszu, smak, aromat oraz profil zawartych w nim związków.

Herbatą potocznie nazywane są również napary przygotowywane z rumianku, mięty, melisy, pokrzywy, rooibosa, owoców i wielu innych roślin. W ścisłym znaczeniu nie są jednak herbatą, ponieważ nie pochodzą z Camellia sinensis.

Z liści Camellia sinensis powstają między innymi herbata biała, zielona, żółta, oolong, czarna i pu-erh. Poszczególne rodzaje różnią się sposobem obróbki liści oraz stopniem utlenienia, co wpływa na ich smak, aromat, kolor i skład chemiczny.

Herbaty ziołowe i owocowe stanowią odrębną kategorię naparów. Zazwyczaj naturalnie nie zawierają kofeiny, chyba że mieszanka została wzbogacona prawdziwą herbatą, mate, guaraną lub innym surowcem będącym jej źródłem.

Czy herbata jest zdrowa? Właściwości zdrowotne herbaty

Herbata jest jednym z najpopularniejszych napojów na świecie i może dostarczać nie tylko płynów, ale również wielu naturalnych związków roślinnych.

Znajdują się w niej między innymi polifenole. Zielona herbata zawiera szczególnie dużo katechin, natomiast podczas produkcji czarnej herbaty część związków ulega przemianom wskutek utleniania.

Przeciwutleniacze zawarte w herbacie pomagają neutralizować wolne rodniki, dlatego wpływ regularnego spożywania herbaty na układ krążenia, metabolizm oraz ryzyko niektórych chorób cywilizacyjnych od lat pozostaje przedmiotem badań.

Nie oznacza to jednak, że herbata leczy choroby serca, wzmacnia układ odpornościowy w sposób porównywalny z lekiem albo może zastąpić prawidłowe żywienie.

Herbata jest również źródłem płynów, dlatego jej picie może wspierać codzienne nawodnienie organizmu.

Kiedy herbata może szkodzić?

Najczęściej problemem nie jest sama roślina, lecz nadmierne spożycie kofeiny, bardzo mocny napar lub indywidualna reakcja organizmu.

Ilość kofeiny w jednej filiżance nie jest stała. Wpływa na nią rodzaj herbaty, ilość użytych liści, temperatura wody oraz czas parzenia. Dlatego nie należy przyjmować, że każda filiżanka dostarcza dokładnie 40, 50 czy 70 mg kofeiny.

EFSA uznaje spożycie do 400 mg kofeiny dziennie ze wszystkich źródeł za poziom, który u zdrowych osób dorosłych generalnie nie powoduje obaw dotyczących bezpieczeństwa.

Przekroczenie własnej tolerancji może natomiast prowadzić do różnych dolegliwości. Mogą pojawić się pobudzenie, problemy ze snem, drżenie, kołatanie serca czy uczucie niepokoju.

Nadmiar herbaty a kołatanie serca i niepokój

Kofeina pobudza centralny układ nerwowy. W umiarkowanej ilości może zwiększać czujność i zmniejszać uczucie zmęczenia, ale jej nadmiar może wywołać zupełnie odwrotny efekt.

Zbyt duża ilość kofeiny może u osób wrażliwych przyspieszać akcję serca, powodować kołatanie, drżenie mięśni, rozdrażnienie i uczucie niepokoju. Może również przejściowo wpływać na ciśnienie tętnicze.

Nie należy jednak zakładać, że takie objawy pojawią się dopiero po wypiciu określonej liczby filiżanek. Jedna osoba dobrze toleruje kilka herbat dziennie, a inna może odczuć kołatanie serca już po dwóch mocnych naparach.

Znaczenie ma całkowita ilość kofeiny pochodzącej nie tylko z herbaty, lecz także z kawy, napojów energetycznych, coli, kakao czy czekolady.

Czy herbata utrudnia zasypianie?

Może. Kofeina blokuje receptory adenozynowe w układzie nerwowym, ograniczając odczuwanie senności.

Z tego względu mocna czarna herbata albo zielona herbata wypita wieczorem może wydłużyć zasypianie i pogorszyć jakość snu.

EFSA wskazuje, że jednorazowa dawka około 100 mg kofeiny spożyta blisko pory snu może u części dorosłych wpływać na długość i przebieg snu.

Jeśli po wieczornej filiżance pojawiają się trudności z zasypianiem, warto ograniczyć moc naparu albo wybrać napój bez kofeiny, np. rooibos.

Czy herbata może powodować zgagę i refluks?

U części osób tak. Napoje zawierające kofeinę mogą nasilać objawy refluksu, takie jak zgaga, pieczenie za mostkiem czy cofanie się treści żołądkowej.

Jednym z możliwych mechanizmów jest wpływ kofeiny na napięcie dolnego zwieracza przełyku. Jeżeli jego działanie zostaje osłabione, kwaśna treść żołądka może łatwiej cofać się do przełyku. Nie oznacza to jednak, że herbata wywołuje refluks u każdego.

Znaczenie mają indywidualna tolerancja, ilość wypijanego naparu i jego moc. Osoby z refluksem powinny przede wszystkim obserwować, czy czarna lub zielona herbata faktycznie nasilają u nich dolegliwości.

Problemy częściej mogą pojawiać się po bardzo mocnym naparze, dużej ilości herbaty wypitej jednorazowo albo przy wysokim całkowitym spożyciu kofeiny.

Czy garbniki w herbacie szkodzą żołądkowi?

W herbacie występują garbniki należące do szerokiej grupy polifenoli. Mogą wpływać na smak naparu, nadając mu charakterystyczną cierpkość.

Nie jest jednak właściwe stwierdzenie, że u każdego człowieka garbniki automatycznie zwiększają produkcję kwasu solnego i prowadzą do chorób żołądka.

U osób wrażliwych mocny napar może natomiast powodować nudności, dyskomfort, zgagę lub ból brzucha. Jeśli pojawiają się takie dolegliwości, dobrym rozwiązaniem jest skrócenie czasu parzenia oraz ograniczenie ilości suszu.

Czy herbata utrudnia wchłanianie żelaza?

Tak, zwłaszcza jeśli jest pita bezpośrednio do posiłku.

Polifenole i garbniki zawarte w herbacie mogą ograniczać wchłanianie żelaza niehemowego, czyli formy występującej przede wszystkim w produktach pochodzenia roślinnego.

Ma to największe znaczenie dla osób z:

• niedoborem żelaza,

• anemią,

• dietą opartą w dużej mierze na produktach roślinnych.

Nie oznacza to konieczności całkowitego odstawienia herbaty. Wystarczy zwrócić uwagę na moment jej picia i nie popijać nią każdego posiłku.

Herbata a leki przeciwzakrzepowe – czy trzeba uważać?

Tak, ale nie oznacza to, że każda osoba przyjmująca leki przeciwzakrzepowe musi całkowicie zrezygnować z herbaty.

Szczególne znaczenie ma warfaryna, której działanie jest związane z witaminą K. Zielona herbata zawiera jej niewielkie ilości, dlatego przy regularnym stosowaniu warfaryny ważna jest przede wszystkim stałość diety. Nagłe rozpoczęcie picia bardzo dużych ilości zielonej herbaty lub jej nagłe odstawienie może wpływać na kontrolę działania leku.

Zalecenia NHS wskazują, że zieloną herbatę można spożywać przy warfarynie, ale należy robić to w sposób regularny i unikać dużych zmian w jej spożyciu. Niektóre herbaty ziołowe mogą również wchodzić w interakcje z lekami.

Osoby przyjmujące warfarynę lub inne leki przeciwzakrzepowe powinny więc skonsultować regularne stosowanie konkretnych ziół i dużych ilości zielonej herbaty z lekarzem lub farmaceutą.

Czy czarna herbata może przyczyniać się do kamieni nerkowych?

Czarna herbata zawiera szczawiany. U osób predysponowanych do tworzenia kamieni szczawianowo-wapniowych ich całkowita ilość w diecie może mieć znaczenie.

Szczawiany mogą łączyć się z wapniem, a przy odpowiednich warunkach uczestniczyć w tworzeniu kryształów w drogach moczowych. NIDDK podkreśla jednak, że zalecenia dietetyczne zależą od rodzaju kamieni, a ograniczanie szczawianów ma znaczenie przede wszystkim u osób, które są do nich predysponowane.

Nie oznacza to więc, że regularne picie czarnej herbaty automatycznie prowadzi do kamicy nerkowej.

Osoby, które wcześniej miały kamienie nerkowe, powinny ustalić ich typ i na tej podstawie dostosować dietę z lekarzem lub dietetykiem.

Czy fluor zawarty w herbacie może szkodzić?

Liście herbaciane mogą kumulować fluor pobierany z gleby. Jego ilość zależy między innymi od rodzaju herbaty, wieku liści, miejsca uprawy oraz sposobu przygotowania naparu.

Fluor w odpowiedniej ilości jest naturalnym składnikiem diety i jest wykorzystywany między innymi w profilaktyce próchnicy.

Problemem może być dopiero jego nadmierna i długotrwała podaż ze wszystkich źródeł.

Dlatego nie ma podstaw, aby twierdzić, że zwykła filiżanka herbaty niszczy szkliwo lub osłabia kości. Przy wyjątkowo dużym, wieloletnim spożyciu mocnych naparów całkowita podaż fluoru może jednak mieć większe znaczenie.

Zielona herbata – czy może szkodzić wątrobie?

Zwykłe picie zielonej herbaty należy odróżnić od przyjmowania skoncentrowanych ekstraktów.

Zielona herbata zawiera katechiny, w tym EGCG. W tradycyjnym naparze występują one w znacznie mniejszych ilościach niż w niektórych suplementach diety.

EFSA wskazuje, że dawki EGCG wynoszące około 800 mg dziennie z suplementów mogą wiązać się z początkowymi oznakami uszkodzenia wątroby. Jednocześnie eksperci nie stwierdzili takiego problemu przy typowym spożyciu zielonej herbaty jako napoju.

NCCIH również podaje, że zgłaszane przypadki uszkodzenia wątroby dotyczyły przede wszystkim skoncentrowanych ekstraktów zielonej herbaty przyjmowanych w tabletkach lub kapsułkach.

Dlatego nie powinno się przedstawiać „toksyczności polifenoli z herbaty” jako zagrożenia związanego z normalnym piciem naparu.

Szczególną uwagę należy zwrócić przede wszystkim na suplementy zawierające wysokie dawki EGCG.

Czarna herbata – czy codzienne picie jest bezpieczne?

Dla większości zdrowych osób codzienne spożywanie czarnej herbaty w rozsądnych ilościach jest dobrze tolerowane.

Czarna herbata zawiera kofeinę, ale jej ilość może znacznie różnić się w zależności od sposobu przygotowania.

Mocna czarna herbata będzie dostarczać jej więcej niż słaby, krótko parzony napar.

Warto zwrócić uwagę przede wszystkim na:

• liczbę filiżanek herbaty dziennie,

• czas parzenia,

• ilość suszu,

• inne źródła kofeiny,

• porę wypijania ostatniej filiżanki,

• własną reakcję organizmu.

Jeśli po kolejnej filiżance pojawia się pobudzenie, drżenie czy uczucie niepokoju, nie ma sensu dążyć do arbitralnie ustalonego limitu.

Czy herbata poprawia koncentrację?

Czarna i zielona herbata zawierają kofeinę oraz L-teaninę. Kofeina zwiększa czujność i ogranicza uczucie zmęczenia, dlatego po wypiciu herbaty część osób odczuwa lepsze skupienie.

L-teanina jest aminokwasem naturalnie występującym w liściach herbacianych. Właśnie połączenie kofeiny i L-teaniny jest często analizowane w badaniach dotyczących uwagi oraz funkcji poznawczych.

Nie oznacza to jednak, że im mocniejsza herbata, tym lepsza koncentracja. Nadmiar kofeiny może wywołać uczucie niepokoju, drżenie i rozproszenie uwagi.

Zielona herbata i przeciwutleniacze

Zielona herbata jest znana z wysokiej zawartości katechin należących do polifenoli.

Związki te wykazują właściwości antyoksydacyjne, czyli uczestniczą w neutralizowaniu wolnych rodników.

Z tego powodu regularne spożywanie zielonej herbaty jest badane między innymi w kontekście zdrowia układu krążenia i metabolizmu.

Nie należy jednak upraszczać tych zależności do stwierdzenia, że zielona herbata „chroni przed chorobami serca” albo zapobiega konkretnym chorobom.

Znacznie precyzyjniej można powiedzieć, że herbata dostarcza związków bioaktywnych, których wpływ na zdrowie jest przedmiotem licznych badań.

Czy herbata wspiera nawodnienie?

Tak. Herbata składa się przede wszystkim z wody, dlatego może uczestniczyć w pokrywaniu dziennego zapotrzebowania na płyny.

Nie trzeba więc pić wyłącznie samej wody, aby prawidłowo nawadniać organizm.

Herbata może być jednym z napojów obecnych w codziennej diecie, szczególnie jeżeli nie jest przesadnie słodzona.

W okresie jesienno-zimowym ciepły, aromatyczny napój może być również po prostu przyjemnym sposobem na zwiększenie ilości wypijanych płynów.

Herbata z cytryną – czy naprawdę jest szkodliwa?

Nie ma potrzeby rezygnować z herbaty z cytryną z obawy przed „toksycznym cytrynianem glinu”.

W internecie od lat pojawiają się informacje, że dodanie cytryny do herbaty powoduje powstawanie toksycznych związków aluminium. W praktyce nie ma podstaw, aby zwykłą herbatę z plasterkiem cytryny uznawać z tego powodu za niebezpieczny napój.

Jeżeli lubisz jej smak, możesz pić ją również z cytryną.

Dla zdrowia zdecydowanie większe znaczenie mają całkowita ilość kofeiny, ilość dodawanego cukru oraz ogólny sposób odżywiania.

Czy bardzo gorąca herbata może szkodzić?

Ważny jest nie tylko skład napoju, ale również jego temperatura.

Herbaty nie trzeba pić bezpośrednio po zalaniu wrzątkiem. Warto poczekać, aż osiągnie temperaturę, przy której można ją komfortowo spożyć bez uczucia pieczenia.

Temperatura wody używanej do przygotowania naparu jest natomiast osobnym zagadnieniem.

Poszczególne rodzaje herbat wymagają różnych warunków. Zielona herbata zazwyczaj jest parzona chłodniejszą wodą niż czarna, ponieważ zbyt wysoka temperatura i długi czas parzenia mogą nadać jej intensywnie gorzki oraz cierpki smak.

Ile herbaty można pić dziennie?

Nie istnieje jedna liczba filiżanek herbaty dziennie odpowiednia dla wszystkich.

Często można spotkać zalecenia mówiące o czterech, pięciu czy sześciu filiżankach. Takie wartości są jednak dużym uproszczeniem, ponieważ jedna filiżanka może zawierać zupełnie inną ilość kofeiny niż druga.

EFSA przyjmuje, że dla zdrowego dorosłego człowieka:

• pojedyncza dawka do około 200 mg kofeiny nie budzi obaw dotyczących bezpieczeństwa,

• całkowite spożycie do 400 mg kofeiny dziennie nie budzi obaw dotyczących bezpieczeństwa,

• w okresie ciąży wartość odnosząca się do całkowitego dziennego spożycia wynosi do 200 mg.

Nie są to wartości, do których trzeba dążyć. To granice odnoszące się do oceny bezpieczeństwa.

Jeśli ktoś źle czuje się już po dwóch mocnych herbatach, powinien ograniczyć ich picie niezależnie od tego, czy teoretyczny limit kofeiny nie został przekroczony.

Herbata ziołowa – zdrowa czy nie?

Herbaty ziołowe są w rzeczywistości naparami z konkretnych roślin.

Większość z nich naturalnie nie zawiera kofeiny. Wyjątkiem mogą być mieszanki zawierające prawdziwą herbatę, guaranę, mate lub inne surowce będące źródłem kofeiny.

Nie można natomiast powiedzieć, że wszystkie herbaty ziołowe są bogate w te same witaminy i składniki mineralne. Ich skład zależy od samej rośliny.

Rumianek, pokrzywa, mięta, melisa, dziurawiec czy rooibos mają zupełnie inne właściwości.

Naturalne pochodzenie nie oznacza również, że można spożywać dowolną ilość naparu bez żadnego ryzyka.

Czy można codziennie pić herbaty ziołowe?

To zależy przede wszystkim od konkretnego zioła.

Niektóre napary mogą być traktowane jako zwykły napój, podczas gdy inne zawierają substancje o wyraźnym działaniu biologicznym.

Dlatego zasada mówiąca, że bez obaw można wypijać 3–4 filiżanki dowolnych ziół dziennie, jest zbyt dużym uproszczeniem.

Dobrym przykładem jest senes. Preparaty z senesu wykazują działanie przeczyszczające i nie powinny być traktowane jako zwykła herbata do codziennego oczyszczania organizmu lub odchudzania.

Ostrożności wymaga również dziurawiec, ponieważ może wchodzić w istotne interakcje z lekami.

Osoby regularnie przyjmujące leki powinny sprawdzić działanie konkretnej rośliny przed rozpoczęciem częstego picia naparu.

Jak pić herbatę, aby ograniczyć ryzyko skutków ubocznych?

W większości przypadków wystarczy zachować kilka prostych zasad.

Nie należy kierować się wyłącznie liczbą filiżanek. Warto zwracać uwagę na moc naparu, ilość kofeiny oraz własną reakcję organizmu.

Dobrym rozwiązaniem jest:

• uwzględnianie wszystkich źródeł kofeiny w ciągu dnia,

• unikanie bardzo mocnej herbaty późnym wieczorem,

• skrócenie czasu parzenia, jeśli napar powoduje dolegliwości,

• niepopijanie każdego posiłku mocną czarną lub zieloną herbatą przy niedoborze żelaza,

• zachowanie ostrożności przy suplementach z ekstraktem zielonej herbaty,

• sprawdzanie możliwych interakcji ziół z lekami,

• odpowiednie nawodnienie przy skłonności do kamieni nerkowych,

• dostosowanie rodzaju herbaty do własnej tolerancji.

Kto powinien szczególnie uważać na picie herbaty?

Szczególną uwagę powinny zachować osoby:

• bardzo wrażliwe na kofeinę,

• mające problemy ze snem,

• z niedoborem żelaza lub anemią,

• z nasilającym się po herbacie refluksem,

• ze skłonnością do kamieni nerkowych,

• przyjmujące regularnie leki,

• stosujące skoncentrowane ekstrakty zielonej herbaty,

• kobiety w ciąży.

Nie oznacza to automatycznie konieczności całkowitej rezygnacji z herbaty. Często wystarczy zmniejszenie jej ilości, wybór słabszego naparu albo zmiana pory picia.

Podsumowanie – czy herbata szkodzi zdrowiu?

Herbata nie jest napojem, którego zdrowa osoba powinna się obawiać. Umiarkowane spożywanie czarnej, zielonej, białej czy innej herbaty może być elementem normalnej diety i pomagać w codziennym dostarczaniu płynów.

Problemy pojawiają się przede wszystkim przy nadmiernej ilości kofeiny, bardzo mocnych naparach albo szczególnej podatności organizmu.

EFSA wskazuje, że u zdrowych osób dorosłych całkowite spożycie do 400 mg kofeiny dziennie generalnie nie budzi obaw dotyczących bezpieczeństwa. Już mniejsze ilości mogą jednak wpływać na sen, jeśli zostaną wypite późnym wieczorem.

Należy uważać również na inne kwestie. Polifenole w herbacie mogą ograniczać wchłanianie żelaza, czarna herbata dostarcza szczawianów istotnych dla części osób ze skłonnością do określonych kamieni nerkowych, natomiast wysokie dawki katechin z suplementów zawierających ekstrakty zielonej herbaty mogą stanowić większe obciążenie dla wątroby.

Nie oznacza to jednak, że trzeba zrezygnować z ulubionego napoju. Najważniejsze są umiar, różnorodność i obserwowanie reakcji własnego organizmu.

FAQ

FAQ – najczęstsze pytania o szkodliwość herbaty

Ile herbaty można bezpiecznie pić dziennie?

Nie ma jednej bezpiecznej liczby filiżanek dla każdego, ponieważ ilość kofeiny zależy od rodzaju herbaty, ilości suszu oraz czasu parzenia. U zdrowego dorosłego człowieka spożycie do 400 mg kofeiny dziennie ze wszystkich źródeł generalnie nie budzi według EFSA obaw dotyczących bezpieczeństwa. Zamiast kierować się sztywną granicą 4 czy 6 filiżanek herbaty dziennie, lepiej uwzględnić także kawę i inne produkty zawierające kofeinę.

Czy nadmierne picie herbaty może powodować kołatanie serca i niepokój?

Tak. Zbyt duża ilość kofeiny może powodować pobudzenie, drżenie, rozdrażnienie, kołatanie serca oraz uczucie niepokoju. Nie ma jednak jednej liczby filiżanek, po której objawy pojawią się u każdego. Osoby wrażliwe na kofeinę mogą odczuwać różne dolegliwości przy znacznie mniejszej dawce niż inni.

Czy herbata może powodować zgagę i ból brzucha?

U części osób tak. Mocny napar i zawarta w nim kofeina mogą nasilać dolegliwości takie jak zgaga, nudności czy ból brzucha. Napoje zawierające kofeinę mogą również pogarszać objawy refluksu u niektórych osób. Jeśli herbata regularnie powoduje takie problemy, warto ograniczyć jej ilość, skrócić czas parzenia i obserwować reakcję organizmu.

Czy czarna herbata może zwiększać ryzyko kamieni nerkowych?

Czarna herbata zawiera szczawiany, dlatego osoby predysponowane do kamieni szczawianowo-wapniowych powinny zwracać uwagę na całkowitą ilość szczawianów w diecie. Nie oznacza to jednak, że samo picie czarnej herbaty powoduje kamicę. NIDDK zaleca dostosowanie diety do konkretnego rodzaju kamieni nerkowych.

Czy picie herbaty może utrudniać zasypianie?

Tak. Kofeina blokuje działanie adenozyny odpowiadającej między innymi za narastanie senności. EFSA wskazuje, że około 100 mg kofeiny wypite blisko pory snu może u części dorosłych wpłynąć na długość i jakość snu. Wieczorem osoby wrażliwe mogą zastąpić czarną lub zieloną herbatę naparem bez kofeiny albo rooibosem.

Czy herbata może utrudniać wchłanianie żelaza?

Tak. Obecne w herbacie garbniki i inne polifenole mogą ograniczać wchłanianie żelaza niehemowego, szczególnie jeśli herbata jest pita razem z posiłkiem. Szczególną uwagę powinny na to zwrócić osoby z niedoborem żelaza lub anemią. Nie oznacza to konieczności rezygnacji z herbaty — często wystarczy zachować odstęp pomiędzy napojem a posiłkiem.

Czy zielona herbata może szkodzić wątrobie?

Tradycyjna zielona herbata spożywana jako napój jest czymś innym niż skoncentrowany ekstrakt. Ryzyko dla wątroby dotyczy przede wszystkim suplementów zawierających wysokie dawki katechin. EFSA wskazuje, że około 800 mg EGCG dziennie przyjmowane w suplementach może wiązać się z początkowymi oznakami uszkodzenia wątroby, a NCCIH informuje o rzadkich przypadkach uszkodzenia wątroby głównie po stosowaniu ekstraktów w tabletkach lub kapsułkach.

Czy ziołowe i owocowe herbaty są bezpieczniejsze od czarnej herbaty?

Nie zawsze. Większość naparów ziołowych i owocowych naturalnie nie zawiera kofeiny, ale ich właściwości zależą od samej rośliny. Niektóre zioła mogą wywoływać działania niepożądane lub wchodzić w interakcje z lekami. Dlatego określenie „bez kofeiny” nie jest równoznaczne z tym, że dany napar można pić bez ograniczeń.